DE ERFENIS VAN MSTISLAV ROSTROPOVITCH

Retorische vraag: Hoe zou de muziekwereld in het algemeen en de cellowereld in het bijzonder er hebben uitgezien wanneer er nooit een Mstislav Rostropovitch - die 27 april 2007, een maand na zijn tachtigste verjaardag in Moskou overleed – zou zijn geweest?

Om te beginnen zouden we dan over heel wat minder twintigste eeuwse werken met de cello in de hoofdrol hebben beschikt. Ga maar na:

In ongeveer chronologische volgorde

Prokofiev: Symfonie-concert (Celloconcert nr. 2).

Golubev: Celloconcert op. 41

Levitin: Cellosonate

Shostakovich: Celloconcert nr. 1

Weinberg: Cellosonate nr. 2 op. 63

B. Tschaikovsky: Suite voor cellosolo

Weinberg: Cellosolosonate op. 72

Britten: Cellosonate op. 65

Levitin: Celloconcertino op. 54

Babadzhanyan: Celloconcert

Kabalevsky: Cellosonate op. 71

Knipper: Concert monoloog

Oestvolskaja: Grand duet voor cello en piano

Khatchaturian: Concertrapsodie voor cello en orkest

Sauguet: Mélodie concertante

Khrennikov: Celloconcert nr. 1

B. Tschaikovsky: Celloconcert

Britten: Cellosuite nr. 1 op. 72

Jolivet: Celloconcert nr. 2

Pärt: Celloconcert Pro et contra

Piston: Variaties voor cello en orkest

Shostakovitch: Celloconcert nr. 2

Mirzoyan: Cellosonate

Shostakovitch: 7 Romances op gedichten van Alexander Blok voor sopraan en pianotrio

Toyama: Celloconcert

Britten: Cellosuite nr. 2 op. 80

Lopes-Graça: Concerto da camera

Mortari: Celloconcert

Auric: Imaginées voor cello en piano

Bliss: Celloconcert

Dutilleux: Tout un monde lontain celloconcert

Lutoslawsi: Celloconcert

Pascal: Cellosolosonate

Britten: Cellosuite nr. 3 op. 87

Berio: Les mots sont allés voor cellosolo

Britten: Tema Sacher voor cellosolo

Lutoslawski: Sachervariaties voor cellosolo

Bernstein: 3 Meditations uit de Mass voor cello en orkest

Moret: 2 Liefdesgedichten voor sopraan, cello en orkest

Penderecki: Celloconcert nr. 2

Walton: Passacaglia voor cellosolo

Moret: Celloconcert

Matthews: Romanza voor cello en orkest op. 49

Schnittke: Celloconcert nr. 2

Messiaen: Concert à quatre

Nordheim; Tenebrae

Panufnik: Celloconcert

Kancheli: Simi

Lutoslawski: Celloconcert

Knaifel: Sonate voor cellosolo

Saxton: Celloconcert

Schnittke: Concert voor drie (viool, altviool, cello)

Shchedrin: Celloconcert Sotto voce

Gubaidulina: Canticle of the sun voor cello, koor en slagwerk

MacMillan: Celloconcert

Piazzolla: Le grand tango voor cello en piano

Read Thomas: Chanson voor cello en orkest

Shchedrin: Parabola concertante voor cello en orkest

Niet alleen in Russisch repertoire, maar ook in internationaal bekende andere werken. Leidde tal van orkesten en maakte daarmee opnamen: Berlijns filharmonisch orkest, Boston symphony orchestra, Cleveland orchestra, Orchestre national de France, London Symphony- en Philharmonic orchestra, Moskou’s Academie symfonie orkest, National symphony orchestre Washington, Orchestre de Paris, Philadelphia orchestra, Russisch nationaal orkest, Zürichs Collegium musicum.

3) De pianist Rostropovitch

Als begeleider van zijn echtgenote Galina Vishnevskaya in liederen van Moesorgsky en Shostakovitch, als duopartner van Benjamin Britten.

4) Ook gemiste kansen?

Zeker! Jammer dat hij nooit de bekende twintigste eeuwse solosonates van Reger, Hindemith, Kodály en Martinu speelde……..

Lovende woorden van collega-cellisten

Yo-Yo Ma: Slava zette de wereld in vuur en vlam met zijn briljante vertolkingen en hij slaagde er met zijn onophoudelijke missie steeds weer in om de diepten van de menselijke ziel te onthullen.

Truls Mørk: Ik woonde in het Noorden van Noorwegen waar nooit een cellist van naam optrad. Maar mijn eerste opname was van Rostropovitch met het celloconcert van Dvorak – zulke prachtige keuren, zoveel kracht, maar ook veel intimiteit. Hij inspireerde me enorm.

Raphael Wallfisch: Enorme moed, onuitputtelijke energie, volmaakte muzikale overtuigingskracht en een superieure beheersing van alle facetten van de cello. Chapeau!

Julian Lloyd Webber: Slava is de colossus van de cellowereld. Zijn inspiratie heeft gezorgd voor een hele nieuwe wereld aan repertoire; hij is een groot voorbeeld voor ons allen.

Anne Gastinel: Rostropovitch is aarde, lucht, vuur en water. De aarde voor zijn verbondenheid met Rusland, lucht en vuur voor zijn inspirerende rol gedurende lange jaren. En water – de man die ons laafde.

Natalie Clein: Wanneer ik zeg dat ik sprakeloos was tengevolge van zijn intense en prachtige toon en dat hij mijn belangrijkste invloed vormde, spreek ik voor mijn generatie en vermoedelijk ook voor de vorige cellistengeneratie.

De belangrijkste Rostropovitch opnamen

Bach: De 6 solocellosuites. EMI 555.363-2 (2 cd’s).

Beethoven: Tripelconcert; Brahms: Dubbelconcert. Met David Oistrakh, Sviatoslav Richter en resp. het Berlijns filharmonisch orkest o.l.v. Herbert von Karajan en het Cleveland orkest o.l.v. George Szell. EMI 566.902-2.

Beethoven: De 5 cellosonates. Met Sviatoslav Richter. Philips 464.677-2 (2 cd’s); EMI 492.848-9 (dvd).

Brahms: De 2 cellosonates. Met Rudolf Serkin. DG 410.510-2.

Britten: Cellosuites nr. 1 en 2. Decca 421.859-2.

Debussy: Cellosonate; Britten: Cellosonate; Schumann: 5 Stücke im Volkston. Met Benjamin Britten. Decca 452.895-2.

Dutilleux en Lutoslawski: Celloconcerten. Met Orchestre de Paris o.l.v. Serge Baudo c.q. Witold Lutoslawski. EMI 567.867-2.

Dvorak: Celloconcert; Tchaikovsky: Rococovariaties. Met het Berlijns filharmonisch orkest o.l.v. Herbert von Karajan. DG 447.413-2.

Haydn: Celloconcerten in C en D. Met de Academy of St. Martin-in-the-Fields. EMI 749.305-2.

Kancheli: Simi. ECM 462.713-2.

Shostakovitch: Symfonie nr. 11. Londens symfonie orkest o.l.v. Mstislav Rostropovitch. LSO Live LSO 0030.

Shostakovitch: Lady Macbeth van Mtsensk. Met Galina Vishnevskaya Nicolai Gedda, Birgit Finnilä, Werner Krenn, Robert Tear e.a., het Ambrosian operakoor en het Londens symfonie orkest o.l.v. Mstislav Rostropovitch. EMI 567.776-2 (2 cd’s).

Shostakovitch: Celloconcert nr. 1. Met het Philadelphia orkest o.l.v. Eugene Ormandy. Sony MHK 63327.

Tchaikovsky: Suites uit De notenkraker, Doornroosje en Zwanenmeer. Berlijns filharmonisch orkest o.l.v. Mstislav Rostropovitch. DG 429.097-2.

The Russian years. Rostropovitch e.a. in essentiële opnamen. EMI 572.016-2 (13 cd’s).