| DAVIS, COLIN |
COLIN DAVIS: MEER DAN BERLIOZSPECIALISTMet het verschijnen van de in eigen beheer door het Londens symfonie orkest uitgegeven ‘live’ opname van Berlioz’ volledige opera Les Troyens zomer 2001 is het totaal aantal opnamen van dit werk tot vier gestegen. Van eentje daarvan, een opname uit 1947 op Malibran CDRG 162 (3 cd’s) onder Thomas Beecham is nooit naders vernomen. Naast de Deccaversie (443.693-2, 4 cd’s) van Dutoit uit 1993 gaat het om twee door Colin Davis geleide uitvoeringen; de eerste op Philips dateert uit 1969 en was een pionierdaad, in een dik lp album (6709.002) uitgebracht. Weliswaar waren op EMI ooit grote brokken uit het werk in verdoeking van een 78t. origineel met Régine Crespin verschenen, maar die zijn al geruime tijd niet meer leverbaar. Tot dan toe waren verder alleen fragmenten als de ouverture, de balletmuziek, de Trojaanse mars en het intermezzo uit de vierde akte, ‘Chasse royale et orage’ bekend en beschikbaar.Zo is toch nog geluk deelachtig geworden aan een land verwaarloosd meesterwerk uit de dramatische muziek. De musicoloog Edward Dent vergeleek de opera ooit met ‘een bedolven stad uit de oudheid’ en de Franse criticus Claude Rostand beschreef de verwaarlozing als ‘een der verbazingwekkendste muzikale schandalen aller tijden’.Dat is nu dus op zijn beurt verleden tijd. Berlioz’ voorspelling dat – zou hij 150 jaar oud worden – zijn muziek ‘bepaald wel interessant zou zijn geworden’ is intussen bewaarheid. Diverse factoren droegen daaraan bij. Met de komst van de radio en de lp werd zijn muziek royaal verbreid: er werd niet alleen over hem gesproken, hij werd ook beluisterd zodat zijn werken bekend werden. De verbreiding van het klassieke repertoire dat al te lang was gedomineerd door de Oostenrijks-Duitse symfonische traditie onderging een aanvulling met muziek die niet langer grillig, vreemd en abnormaal scheen. Meer en meer musici raakten in Berlioz geïnteresseerd en gingen hem uitvoeren.Het is thans nog moeilijk voorstelbaar hoeveel negatief commentaar destijds over hem werd uitgestort en de strijd die op allerlei barricaden moest worden gestreden door zijn pleitbezorgers. Het verleden kon niet worden gerepareerd – en in Frankrijk zelf stond Berlioz tijdenlang het ergst in het verdomhoekje – maar in heden en toekomst kon tenminste eerherstel volgen. Nog steeds heeft Berlioz’ idealisme iets frappants. Hij leek vrijwel onaangedaan door het onbegrip en de vijandigheid die hem in Parijs tegemoet kwamen. Hij scheen daardoor onberoerd te blijven, zijn integriteit boven alles te stellen. Hij deed geen concessies waar het om zijn muziek gingAfgezien van die obscure, waarschijnlijk op een radio-uitzending gebaseerde uitvoering van Beecham, trad het keerpunt in 1957 op toen Rafael Kubelik in het Londense Covent Garden een volledige opvoering van Les Troyens programmeerde. Dat ontketende mede een hele reeks herevaluaties van Berlioz’ oeuvre en van zijn positie in de muziekwereld. De consequenties daarvan zijn intussen goed duidelijk geworden, al stelde het Berliozjaar 2003 over het geheel wat teleur, de Nederlandse Opera ensceneerde deze opera tenminste wel heel overtuigend in het Amsterdamse muziektheater.Eén van de grootste voorvechters van Berlioz, tevens door de jaren heen één van zijn beste vertolkers, is Colin Davis. Hij ‘ontdekte’ Berlioz in de jaren vijftig vorige eeuw en het bleek een liefde op het eerste gezicht (gehoor). Hij ging werk van Berlioz uitvoeren, eerst met het Schotse orkest van de BBC, daarna met de Chelsea Opera Group die hij mee had opgericht in 1950 toen hij nog een 22-jarige klarinettist was die werd gediskwalificeerd voor een dirigentencursus aan het Royal College of Music omdat hij geen piano speelde. Later volgden concertante uitvoeringen van Les Troyens met het Londens symfonie orkest en het Philharmonia orkest. En tenslotte kreeg hij de kans om het werk op het toneel te brengen in Covent Garden en nadat hij het daar een paar maal had gedirigeerd, werd in 1969 die opzienbarende Philipsopname als deel van zijn complete Berliozcyclus gemaakt. Dertig jaar later en dus veel ervaring rijker, is Davis nog steeds een der beste pleitbezorgers van deze opera. De concertante uitvoering die hij in december 2000 in het Londense Barbican Centre gaf van dit op Virgilius gebaseerde werk met een aan Meyerbeer herinnerende lengte en aan Wagner herinnerende artistieke aspiraties en die de basis vormt van de LSO uitgave, vormde het culminatiepunt van een Berlioz Odyssee, een dertien maanden durende verkenning in cyclusvorm. Daaraan was op allerlei gebied veel voorafgegaan om kennis van en inzichten in de componist te verdiepen. Er waren nieuwe monografieën van onder andere Kurt Blaukopf en Jacques Barzun, Richard MacNutt had alle brieven en manuscripten van de componist geïnventariseerd, Hugh Macdonald had gezorgd voor de eerste bruikbare uitgave van de volledige partituur en er was dus een basis gelegd door mensen als Beecham en Kubelik.Op zich is deze meest recente ‘live’ opname ook een culminatiepunt in die zin, dat zo’n concertante uitvoering met publiek extra spanning genereert en het de opnamemensen makkelijker maakt voor een goede balans te zorgen dan tijdens een theaterproductie. De continuïteit is ook beter gewaarborgd op deze manier omdat het proces niet telkens kan worden onderbroken om resultaten eerst te beluisteren en te proberen de volgende keer iets beters tot stand te brengen. Het is meer van ‘nu of nooit!’ Alle risico’s ten spijt.Het is ook hoorbaar hoe alle betrokkenen tot het uiterste waren gestimuleerd. Dat blijkt onder andere uit de manier waarop de vaak ingewikkelde ritmen en de zich in sneltreinvaart afwikkelende finales zijn gerealiseerd. Speciale lof verdient ook het uit amateurzangers bestaande koor van het Londens symfonie orkest dat zich met taalcoach Janine Weiss en dirigent Stephen Westrop moest bekwamen om respectabele bijdragen aan het geheel te leveren.Iedere presentatie van deze opera staat of valt met de bezetting van de drie hoofdrollen: Cassandra, Enée en Didon. Het (nood)lot speelde daar – symbolisch? – steeds een grote rol in. Régine Crespin zou als Cassandra èn Didon ideaal zijn geweest in haar beste dagen, meteen optimaal Frans, maar zij viel helaas in beide gevallen af, in het laatste vanwege haar leeftijd. Michelle DeYoung zou oorspronkelijk Cassandra zijn, maar toen de als Didon voorbestemde Olga Borodina uitviel, werd ze tot Didon gepromoveerdEén van de hoogtepunten uit het werk is de voorspelling door Cassandra van de plundering van Troje en Dido’s woede-uitbarsting in de vijfde akte. De moeilijkheid voor Cassandra bestaat daarin dat tekst en muziek beide een eigen tempo hebben; het gaat erom een continu intensiteits crescendo te maken. De onwaarschijnlijke Petra Lang lukte dat op bewonderenswaardige manier. Voordat ze voor deze rol werd geëngageerd zong ze tijdens haar auditie een aria uit La damnation de Faust. Ze overtuigde niet alleen met haar puur vocale intensiteit, maar ook door de identificatie met de rol van Gretchen. Verwonderd, maar vastbesloten nam ze de nieuwe uitdaging aan. Leerde de nieuwe rol binnen een paar weken en zette een prachtig geloofwaardige Cassandra als gepassioneerde profetes neer, pakkend in haar vervloeking van de Grieken en heldhaftig bij haar zelfmoord wanneer Troje aan het eind van de tweede akte in vlammen opgaat. Ze is de muzikale retoriek, zoals Berlioz die van Gluck en Cherubini overnam goed meester. De slotscène met Cassandra en de Trojaanse vrouw is heel lastig voor haar omdat hier het middenregister van de stem wordt aangesproken en daarop weinig druk kan worden uitgeoefend. De taal, de uitspraak zelf moet het hem doen en voor een niet-Française die zich tot dan toe als dramatische mezzosopraan vooral met Bach, Mozart, Rossini, Beethoven en Mahler profileerde lukt dat fraai. Een stuk beter dan de Zweedse Berit Lidholm uit Davis’ Philipsopname; die vormde daarin het ongeveer enige minpunt.Iets dergelijk verrassends was het geval met Michelle DeYoung, die beslist Dido wilde vertolken maar die niet honderd procent overtuigt met haar weliswaar grote, heldere maar wat weinig gloedvolle stem; ze is in wezen niet echt verheven keizerlijk genoeg, maar doet op zichzelf best mooie dingen. Ben Heppner als Enée straalt wel wat keizerlijks uit en zingt met de bravoure van een waardige, maar in feite nogal raadselachtige held. Een aangename verrassing daarentegen is de jonge mezzo Isabelle Cals als Ascagne, de zoon van Enée. Andere uitblinkers in de nieuwere versie zijn Peter Mattei als Chorèbe, Sara Mingardo als Didons zuster Anna, Kenneth Tarver als de Carthaagse hofdichter Iopas. Zover wat de hoofdschotel van het rijke Berliozmenu van Davis betreft. Ook de andere werken uit het aan deze componist gewijde deel van onderstaande discografie krijgen van deze dirigent verklankingen die steeds tot de topgroep, zo niet de beste in hun categorie behoren. Dat geldt met name voor de Symphonie fantastique (levendig, dramatisch met het Londens symfonie orkest, warmbloedig, rijk van klank met het Concertgebouworkest, zwaarwichtiger, minder dramatisch met het Weens filharmonisch en tenslotte subtiel, mysterieus met opnieuw het Londense orkest), de RCA opname van de Ouvertures, de LSO versie van Harold en Italie, de Decca opname van L’enfance du Christ, de Philipsversies van het Requiem en de LSO dito van Roméo et Juliette. Met geen van de andere Berlioz opnamen doet men overigens een miskoop dus!Uiteraard heeft Colin Davis in de loop der jaren ook heel wat fijne andere opnamen gemaakt. Tot de besten daaronder behoort een aantal met het Concertgebouworkest gerealiseerde versies van met name de late symfonieën van Dvorak, de Londense symfonieën van Haydn en de bekendste balletmuzieken van Stravinsky. Ook deze – en meer – zijn hieronder opgesomd.Selectieve discografie
BerliozSymphonie fantastique. Londens symfonie orkest. Philips 462.470-2. 1963 Symphonie fantastique; 2 delen uit Roméo et Juliette. Concertgebouworkest c.q. Londens symfonie orkest. Philips 446.202-2 1974, 1968 Symphonie fantastique. Concertgebouworkest. Philips 464.692-2. 1974 Symphonie fantastique. Weens filharmonisch orkest. Philips 432.143-2. 1990 Symphonie fantastique; Ouverture Béatrice et Bénédict. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 0007. 2000 Lélio ou le retour à la vie. John Constable, José Carreras, Thomas Allen, het John Alldiskoor en het Londens symfonie orkest. Philips 456.143-2 (6 cd’s). 1980 Symphonie funèbre et triomphale; Grande messe des morts. Ronald Dowd, het John Alldiskoor, Wandsworth schoolkoor en Londens symfonie orkest en –koor. Philips 416.283-2 (2 cd’s). 1969 Ouvertures Le roi Lear, Les francs-juges, Waverley, Le corsaire, Le carnaval romain. Londens symfonie orkest. Philips 456.143-2 (6 cd’s). 1965 Ouvertures Les francs-juges, Waverley, Le corsaire, Le carnaval romain, King Lear, Béatrice et Bénédict, Benvenuto Cellini. Staatskapel Dresden. RCA 09026-68790-2. 1999 Harold en Italie; Voorspel 2e akte Les Troyens; Tristia. Nobuko Imai c.q. het John Alldiskoor met het Londens symfonie orkest. Philips 416.431-2. 1975 Harold en Italie; Balletmuziek uit Les Troyens. Tabea Zimmermann met het Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 040. 2003 Les nuits d’été. Jessye Norman met het Londens symfonie orkest. Philips 412.493-2. 1979 Requiem; Te Deum. Londens symfonie orkest en –koor. Philips 464.689-2 (2 cd’s). Béatrice et Bénédict. Christiane Ede-Pierre, Janet Baker, Helen Watts, Robert Lloyd, Thomas Allen, Robert Tear, Richard van Allan, Jules Bastin, het John Alldiskoor en het Londens symfonie orkest. Philips 416.952-2 (2 cd’s). 1977 La damnation de Faust. Nicolai Gedda, Jules Bastin, Josephine Veasey, Richard van Allan, Gillian Knight, de Ambrosian singers en het Londens symfonie orkest en –koor. Philips 416.395-2 (2 cd’s). 1973 La damnation de Faust. Enkelejda Shkosa, Giuseppe Sabbatini, David Wilson-Johnson, Michele Pertusi en het Londens symfonie orkest en –koor. LSO Live LSO 0008 (2 cd’s). 2000 L’enfance du Christ; Sara la baigneuse; La mort de Cléopâtre. Elsie Morison, Peter Pears, Edgar Fleet, John Cameron, John Frost, Joseph Rouleau, Anna Pashley met de St. Anthony singers, het Engels kamerorkest c.q. het Goldsbrough orkest. Decca 443.461-2 (2 cd’s). 1960 en 1967 L’enfance du Christ. Janet Baker, Thomas Allen, Eric Tappy, Joseph Rouleau, Jules Bastin, Philip Langridge, Raimund Herincx, het John Alldiskoor en het Londens symfonie orkest. Philips 416.949-2 (2 cd’s). 1977 Roméo et Juliette. Patricia Kern, Robert Tear, John Shirley-Quirk, het John Alldis koor en het Londens symfonie koor en –orkest. Philips 416.962-2 (2 cd’s). 1968 Roméo et Juliette. Olga Borodina, Thomas Moser, Alastair Miles, het koor van de Beierse omroep en het Weens filharmonisch orkest. Philips 442.134-2 (2 cd’s). 1993 Roméo et Juliette. Daniela Barcellona, Kenneth Tarver, Orlin Anastassov met het Londens symfonie orkest en –koor. LSO Live 0003. 2000 Benvenuto Cellini. Nicolai Gedda, Jules Bastin, Robert Massard, Robert Lloyd, Hugues Cuénod, Raimund Herincx, Christiane Eda-Pierre met het koor van Covent Garden opera en het BBC symfonie orkest. Philips 416.955-2 (3 cd’s). 1972 Les Troyens. Josephine Veasey, Jon Vickers, Berit Lindholm, Elisabeth Bainbridge, Roger Soyer, Ryland Davies met koor en orkest van de Covent Garden opera, Londen. Philips 416.432-2 (4 cd’s). Les Troyens. Ben Heppner, Michelle DeYoung, Petra Lang, Sara Mingardo, Peter Mattei, Stephen Milling, Kenneth Tarver, Toby Spence e.a. met het Londens symfonie orkest en –koor. LSO Live 00010 (4 cd’s). 2000 Selectie uit Davis’ andere mooiste opnamen Beethoven: De 5 pianoconcerten. Claudio Arrau met de Staatskapel Dresden. Philips 422.149-2 (3 cd’s). 1986/8 Beethoven: Pianoconcerten no. 1-4. Stephen Bishop met het BBC symfonie orkest. Philips 442.577-2 (2 cd’s). 1971 Bennett: Gitaarconcert; Arnold: Gitaarconcert; Rodrigo: Concierto de Aranjuez. Julian Bream met het Melos ensemble. RCA 09026-61598-2 1963 Brahms: Pianoconcerten no. 1 en 2. Stephen Bishop met het Londens symfonie orkest. Philips 442.109-2 (2 cd’s). 1979 Britten: A midsummer night’s dream. Brian Asawa, Sylvia McNair, John Mark Ainsley, Paul Whelan, Ruby Philogene, Janice Watson, Hilary Summers, Robert Lloyd, Gwynne Howell, Ian Bostridge e.a. met koor en het Londens symfonie orkest. Philips 454.122-2 (2 cd’s). 1995 Britten: Peter Grimes. John Vickers, Heather Harper en het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 432.578-2, 462.847-2 (2 cd’s). 1978 Britten: The turn of the screw. Philip Langridge, Robert Tear, Helen Donath, Michael Ginn, Lilian Watson, Heather Harper met het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 446.325-2 (2 cd’s). 1981 Bruckner: Symfonie no. 6. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 0022. Bruckner: Symfonie no. 9. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 0023. Dvorak: Symfonie no. 6. Londens symfonie orkest. LSO LIve LSO 0526. Dvorak: Symfonieën no. 7, 8 en 9. Concertgebouworkest. Philips 438.347-2 (2 cd’s). 1968, 1976, 1978. Dvorak: Symfonie no. 7. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 0014. Elgar: Symfonie no. 2. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 0018. Grieg: Pianoconcert; Schumann: Pianoconcert. Stephen Bishop met het BBC symfonie orkest. Philips 446.192-2. 1971 Grieg: Pianoconcert; Schumann: Pianoconcert. Murray Perahia met het Symfonie orkest van de Beierse omroep. Sony 44899. 1987/8 Haydn: Zes Londense symfonieën. Concertgebouworkest. Philips 464.707-2 (2 cd’s). 1975-1981 Haydn: Symfonieën no. 95, 96, 98, 102, 103 en 104. Concertgebouworkest. Philips 442.611-2 (2 cd’s). 1975-1981 Haydn: Symfonieën no. 93, 94, 97, 99, 100 en 101. Concertgebouworkest. Philips 442.614-2 (2 cd’s). 1975-1981 Holst: The planets. Londens symfonie orkest en –koor. LSO Live LSO 0029. Massenet: Werther. José Carreras, Frederica von Stade, Thomas Allen, Isobel Buchanan, Robert Lloyd en het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 416.654-2 (2 cd’s). 1980 Mozart: Symfonieën no. 35, 38, 39 en 40. Staatskapel Dresden. Philips 470.540-2 (2 cd’s). Mozart: Klarinetconcert; Spohr: Klarinetconcert no. 1; Weber: Klarinetconcert no. 2. Ernst Ottensamer met het Weens filharmonisch orkest. Philips 438.868-2. 1992 Mozart: De 6 vioolconcerten; Adagio in E; Concertante symfonie. Arthur Grumiaux en Arrigo Pelliccia met het Londens symfonie orkest. Philips 438.323-2 (2 cd’s). 1961-1964 Mozart: Requiem; Krönungsmesse; Mis in c. Helen Donath, Heather Harper, Gillian Knight, Yvonne Minton, Ryland Davies, Stafford Dean, Gerd Nienstedt, John Alldiskoor, Londens symfonie orkest en –koor; BBC symfonie orkest. Philips 438.800-2 (2 cd’s). 1971, 1967 Mozart: Così fan tutte. Montserrat Caballé, Janet Baker, Ileana Cotrubas, Nicolai Gedda, Wladimiro Ganzarolli met het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 422.542-2 (3 cd’s). 1974 Puccini: La Bohème. Katia Ricciarelli en José Carreras met het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 442.260-2 (2 cd’s). 1993 Puccini: Tosca. Montserrat Caballé, José Carreras, Ingvar Wixell, Samuel Ramey, Piero de Palma met het Ensemble van Covent Garden, Londen. Philips 438.359-2 (2 cd’s). 1976 Schubert: De 8 symfonieën. Staatskapel Dresden. RCA 09026-62673-2 (4 cd’s). 1994 Sibelius: De 7 symfonieën. Boston symfonie orkest. Philips 446.157-2 en 446.160-2 (telkens 2 cd’s).Sibelius: Symfonieën no. 1 en 4. Londens symfonie orkest. RCA 09026-68183-2. 1994 Sibelius: Symfonie no. 2; Finlandia; Valse triste; De zwaan van Tuonela. Boston symfonie orkest. Philips 442.389-2. Sibelius: Symfonieën no. 2 en 6. Londens symfonie orkest. RCA 09026-68218-2. 1994 Sibelius: Symfonieën no. 3 en 5. Londens symfonie orkest. RCA 09026-61963-2. 1992 Sibelius: Symfonieën no. 3 en 7. Londens symfonie orkest. LSO Live LSO 00051. Sibelius: Symfonieën no. 5 en 6; Tapiola. Philips 468.198-2 (2 cd’s). Stravinsky: De vuurvogel, Orpheus, Petroesjka, Sacre du printemps. Concertgebouworkest en Londens symfonie orkest. Philips 464.744-2 (2 cd’s). 1964, 1977, 1978, 1979 Stravinsky: Oedipus Rex. Ralph Richardson, Ronald Dowd, Patricia Johnson, Raimund Herincx, Harold Blackburn en Alberto Remedios met het Sadler’s Wells operakoor en het Royal philharmonic orkest. EMI 585.011-2. Tchaikovsky: Vioolconcert; Brahms: 4 Hongaarse dansen. Sarah Chang met het Londens symfonie orkest. EMI 754.753-2. 1992/3 Verdi: Falstaff. Michele Pertusi, Carlos Alvarez, Ana Ibarra, Maria José Moreno, Bülent Bezdüz, Jane Henschel, Marina Domashenko, Alasdair Elliott, Peter Hoare en Darren Jeffrey met het Londens symfonie orkest en –koor. LSO Live LSO 0055 (2 cd’s). VideoBritten: Peter Grimes. John Vickers, Heather Harper en het Ensemble van Covent Garden, Londen. NVC Artists 0630-16913-2 (dvd). Mozart: Die Zauberflöte. Dorothea Röschmann, Diana Damrau, Willy Hartmann, Simon Keenlyside, Josef Selig, Adrian Thomson e.a. met het Ensemble van Covent Garden, Londen. BBC Opus Arte OA 0885 (dvd). R. Strauss: Ariadne auf Naxos. Susan Anthony, Sophie Koch, John Villars, Theo Adam met het Ensemble van de Dresdense Staatsopera. ArtHaus 100.170 (dvd). |
tucsonmeds.info
pharmaceutica diary info
medic axne
eamea med info site